چگونه نماز موجب نظم می شود/ نظم و انضباط در زندگی امام خمینی(ره)

يكي از اصولي را كه نمازگزار حتما بايد رعايت كند، نظم و انضباط است. گرچه اين خصلت براي همگان لازم و ضروري است، ولي براي نمازگزار ضرورت بيشتري دارد.

در اهميت و ضرورت اين امر اساسي همين بس كه حضرت علي(ع) مي فرمايد: شما حسن و حسين و همه فرزندانم و خانواده ام و هر كس را كه اين نوشته من به او برسد،به پرهيزگاري و نظم در كارها سفارش مي كنم.

شايد چنين گمان كنند كه منظور از رعايت اصل نظم و انضباط به"موقع آمدن و رفتن" تنها است. اگر چه خود اين كار، جز كلي انضباط محسوب مي گردد، بلكه منظور آن حضرت، چنانچه از اضافه كلمه امر استفاده مي شود، رعايت نظم درجميع امورزندگي و تمامي برنامه هاي انساني است، خواه نظم مربوط به عبادت يا تجارت يا ساير شئون زندگي باشد. حضرت علي(ع) مي خواهد بفرمايند كه جهان هستي بر پايه نظم استوار يافته است و ما كه جزيي از اين جهان هستيم بايد از آن انفكاك نداشته باشيم. به همراه انضباط بسياري از خصلت هاي نيكوي ديگري در انسان به وجود مي آيد.

اگر معلم هستيم و به موقع سر كلاس بياييم،حقوق شاگردان را تضييع نمي كنيم و اگر كارمند هستيم و به موقع سركار خود حاضر شويم، امام جماعت نيز سر وقت براي نماز جماعت حاضر شود، بايد نمازگزار در انجام نظم در كارها براي ديگران الگو و نمونه باشد. ديگران نظم را از نمازگزار ياد بگيرند، همان طوري كه نمازگزار درس نظم از وقت نماز مي گيرد.

اسلام دين نظم و انضباط است و با همه قوانين خود مسلمانان را با انضباط بار مي آورد. وقت شناسي،نظم است،در اسلام يكي از مسائل ضروري وقت شناسي است. مسلمان باید وقت شناس باشد، زيرا خداوند نمازهاي پنجگانه را در اوقات معين واجب كرده و مسلمانان موظف مي باشند كه در اوقات مشخصي خدا را عبادت كنند. با اين كه انجام همه نمازهاي پنجگانه اوقات محدود دارند، ولي اسلام با ترغيب به اقامه نماز در آغاز اوقات مي كوشد همه مسلمانان افرادي با انضباط گردند و ترغيب به انجام فرايض در نخستين لحظات اوقات نماز توسط پيشوايان ديني با عبارات گوناگون بدان توصيه شده است.

در دعاي مكارم اخلاق در مورد نظم آمده است :حسن في جميع احوالي عملي؛در جميع حالات كردارم را نيكو گردان. يكي از معاني نيكويي عمل در هر حال، نظم دادن و انضباط به كارها و انجام تكاليف است. مسلمان منظم هيچگاه از خود، وضع قانون نكرده و از خدا و رسول (ص) سبقت نمي گيرد و همان طور كه قرآن مي فرمايد عمل مي كند. آنچه را پيامبر(ص)براي شما آورد به عنوان دستو العمل به كار گيريد و آنچه را كه نمي فرمود ترك كنيد.

بهترين نظم و انضباط را مي توان از مكتب نماز گرفت، زيرا انجام نماز در اوقات معين و مخصوص، آداب نماز در مورد نيت و قيام و ركوع و سجود و جاي گرفتن هر موضوعي از نماز در محل خود، علاوه بر آثار مفيدي كه در روح انسان مي گذارد، موجب نظم و انضباط در زندگي خواهد شد و عملا نظم و ترتيب به انسان مي آموزد و انسان را از زندگي درهم و برهم و بي انضباطي باز مي دارد.

با توجه به اين كه يكي از عوامل بسيار مهم پيشرفت و تكامل، نظم و انضباط است. امير المومنين عليه السلام- درمورد وقت نماز، كه نشان دهنده نظم است، مي فرمايد: در انتظار وقت نماز باش، آن را در وقت خودش بخوان، هنگام فراغت شتاب نكن،كه آن را قبل از فرا رسيدن وقتش بخواني،و هنگام اشتغال و سر گرمي آن را از وقتش تاخير نينداز.(بحار الانوار،ج 83،ص 14 ).

نظم و انضباط در زندگی امام خميني(ره)

نظم و انضباط از عوامل موفقيت انسانهاست. امام خمینی در اين رابطه حتي از دقيقه ها و ثانيه ها حسن استفاده را مي كردند. ايشان انضباط را در تمامي تصميمات فردي و شئونات اجتماعي خود دخالت داده بودند.

يكي از ويژگي هاي حضرت امام خميني كه براي همه مفيد است، اين است كه ايشان تمام امور را روي نظم انجام مي دادند، يعني همان طور كه اوقات نماز را به نماز اختصاص داده بودند،اوقات زيارت را هم به زيارت.

امام تمام اوقات شريفشان را براي كارهاي شبانه روزي منظم و مرتب كرده بودند، كه اين نكته بسيار مهمي است و تا وقتي كه انسان در امورش منظم نشود،هيچ كاري را نمي تواند پيش ببرد.ايشان حتي بر درسشان نيز اين نظم حاكم بود ودر ورزش هم نظم را رعايت مي كردند.

حضرت امام خميني تمام كارهاي روزمره خود را طبق برنامه و وقت معين انجام مي دادند. راه رفتن، غذا ميل نمودن، نماز و قرآن و دعا خواندن،حتي زمان نماز و قرآن و دعا معين بود. هميشه به همان اندازه وقت براي عبادت مي گذاشت.

بنابر اين امام خميني را مي توان بهترين الگو براي نماز گزاران دانست و سعي شود نماز را در اول وقت و مدت معين به جا آورده شود و نبايد وقت نماز را به وقت چيز ديگر ندهيم و از زمان نماز و دعا و قرآن هم كم نكنيم و هر چه انسان عمرش صف نماز شود از بين نمي رود،بلكه مي ماند و اثرش هم در دنيا و عالم برزخ و قيامت تجلي مي كند

و نمازي با ارزش است كه با وضوي كامل و در وقت معين و با حال خشوع و خضوع و همراه با تلاوت قرآن قبل و بعد از نمازنيز به جا آورده شود.همه اينها منوط بر نظم نماز گزار است كه هيچ چيز باعث نشود نظم نماز را به هم نزند.