بررسي نقش مدیریت جهادی در کارآمدی نظام


بررسي نقش مدیریت جهادی در کارآمدی نظام


دکترمحمد صادق کوشکی

 

تدين و خودباوري، ضامن مديريت كارآمد

 

مدیریت، یکی از ارکان زندگی اجتماعی است که مطالب تاریخ و تتبع در زندگی بشر، ضرورت واهمیت آن را اثبات نموده است. ضرورت وجود مدیریت و رهبری در جامعه از شاخصهای اولیه عقلی است ؛ زیرا حرکت جامعه به سوی تکامل و پیشرفت های مختلف آن به دلیل رهبری و مدیریت همه جانبه و دقیق است. از آنجاييكه انقلاب اسلامي ايران حاكميت اصول و ارزشهاي الهي بر محيط اجتماعي، از جمله نهادها و سازمانهاي مربوط به آن را ضروري ساخته است ، بنابراين پرورش مدیرانی که بتوانند در سایه اصول جامعه اسلامی در تحقق اهداف آن بکوشند، يكي از آرمانهاي بسيار مهم اين نظام محسوب مي شود . از این رو از زمان تشکیل این نظام و با توجه به شرایط بحرانی جنگ ، تربیت مدیرانی که با اتکا به فرهنگ غنی ایثار و جهاد خدمتگزار کشور باشند و بتوانند کارآمدی نظام جمهوری اسلامی را به جهانیان نشان دهند، بسیار مورد توجه بوده است.

 

بزرگان دینی ما، مديريت را محور و قطب مي دانند و تمام مسايل در جامعه اسلامي را بر محور مدير و مديريت خلاصه مي كنند. از نظر آنها چنانچه رهبران، مديران و زمامداران يك جامعه به درستي تربيت نشوند و در مسند امور قرار نگيرند و راه و روش صحيح حكومت داري و مديريت را فرا نگيرند، مردم آن جامعه هرگز روي صلاح و اصلاح را نخواهند ديد.

 

پس از تشکیل نظام جمهوری اسلامی و با توجه به نیازهای گسترده نظام جمهوری اسلامی که به دلیل ماهیت انقلابی و تازه تاسیس بودن آن احساس میشد و از آنجایی که هر نظامی باید الگوهای مدیریتی خاص خودش را ارائه کند، حضرت امام (ره) الگویی برگرفته از دین و منطبق با واقعیت های جامعه ایرانی را جهت مدیریت نظام و رفع نیازهای آن ارائه کردند. الگویی که ما نمونه های شاخص آن را در نهادهای انقلابی تاسیس شده توسط حضرت امام شاهدیم. یکی از این نمونه های عالی که تاکنون کارآمدی آن را به عینه دیده ایم مدیریت جهادی بوده است. در مدیریت جهادی اصل بر این است که نیروی انسانی مومن و در عین حال توانمند از نظر دانش و خودباوری، به عنوان محور مورد اعتماد قرار می گیرد و این نیرو ، تلاش خود را به کار می گیرد و امکانات و تجربه مورد نیاز را فراهم آورده و در جهت تحقق اهداف تعیین شده تلاش می کند .

 

 دکترمحمد صادق کوشکی ، عضو هئیت علمی دانشگاه تهران در این خصوص با بیان اینکه مدل مدیریت جهادی که اساس آن بر نیروی انسانی مومن و دارای خودباوری تعریف شده الگویی است که حضرت امام خمینی (ره) از متن دین و از الگوهای مدیرتی پیامبر و امیرالمومنین اقتباس کردند و آن را در جامعه اسلامی ما ترویج دادند تصریح می کند: در سالهال اولیه پیروزی انقلاب و دوران دفاع مقدس این الگو موفق شد تا بسیاری از نیازهای ضروری کشور از جمله نیاز به دفاع و نیاز به رفع محرومیت را به طور شایسته ای پاسخ دهد.

 

مدیریت جهادی

 

پاسخگوی نیاز جوامع مسلمان

 

از جمله مشخصات مدیریت جهادی می توان به کار خالص برای خدا بدون هیچ چشمداشت و شائبه مادی، با اتکا به اعتقاد و خودباوری و با تولید علم و دانش فنی بومی اشاره کرد که بدون تحقق آنها نمیتوان مدیران کارآمد جهادی تربیت کرد و مسئولیت های بزرگ کشور را بر عهده شان قرار داد.

 

 دکتر کوشکی معتقد است، این الگو که در زمان جنگ یک امر واقع بوده، هنوز هم آنگونه که شایسته است، از نظر علمی مورد تحقیق و بررسی قرار نگرفته است و چنانچه بر روی آن مطالعات دقیق علمی صورت بگیرد و شناخته و شناسانده شود قاعدتا می تواند به عنوان یک الگوی برتر در روزگار فعلی و حتی آینده، پاسخگوی نیاز های جامعه ایرانی و سایر جوامع مسلمان در جبهه های حق علیه باطل شود.

 

آنچه امروز در حرکتهای جهادی می بینیم، نمونه ای از آموزش مدیریت جهادی است که در سالهای اول جنگ شاهد آن بوده ایم. در زمان دفاع مقدس، اداره جنگ با مدیران جهادی بود که به نوبه خود بسیار موفق عمل کردند و به د لیل عملکردشان اعتماد حاکمیت و آحاد جامعه را جلب کرده بودند. درآن زمان حل مشکلات کلان کشور در حوزه عمران و رفع محرومیت برعهده این نوع مدیریت بود.

 

 عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با بیان اینکه امروز هم باید دغدغه ما پرورش چنین نیروهای آماده ای باشد که از پس مسئولیت های بزرگ برآیند و با انگیزه های مقدس خود، به روش علمی موانع را از سر راه بردارند، اظهار می کند: جوانان جهادگر ما امروز با پذیرفتن مسئولیت های نسبتا کوچک در مقایسه با زمان جنگ ، این الگوی مدیریتی را تمرین می کنند تا بتوانند همچون مدیران اوایل انقلاب و زمان جنگ، در آینده مسئولیت های کشوری و ملی و دفاع همه جانبه از نظام و انقلاب و رفع محرومیت در گستره ایران و حتی برخی از نقاط جهان را بر عهده گیرند.

 

 

وی ادامه می دهد: تا رسیدن به آن نقطه هنوز کار زیادی باید انجام بدهیم، لذا دولت و دستگاه های موجود باید در توسعه مدیریت جهادی به طور جدی تلاش کنند و شرایط را برای پرورش چنین نیروهایی فراهم آورند و موانع را از سر راه بردارند.

 

برای پرورش نیروهای جهادی باید یک حرکت چندبعدی انجام شود، اول اینکه باید توانمندی مدیریت جهادی به نظام اثبات شود تا به جای اعتماد به سازمان های اداری به مدیرت های جهادی توجه کند و این باور باید درساختار حاکمیتی ما هم تقویت شود که بار اصلی حاکمیت باید بر دوش مدیریت جهادی قرار بگیرد نه بر دوش نظام اداری .

 

این استاد دانشگاه با بیان مطالب فوق بر توانایی تربیت نیروی انسانی کارآمد تاکید کرده و می افزاید: داشتن نیروی انسانی متدین و خودباور که بتواند تولید علم کرده و توانایی حل مسئله داشته باشد و همچنین وجود اعتماد و باور نسبت به توانمندی مدیران جهادی از ارکان مهمی است که بدون آن نمی توان مدیریت جهادی را توسعه داد.

 

انتهای متن/جهادگر