شرايط جهاد و شهادت


 شرايط جهاد و شهادت


    همان طوري كه اشاره شد جهاد و شهادت اصول و شرايط خاصي دارد كه بايد مراعات شود، در غير اين صورت بيراهه رفتن و خسران ابدي است. در اينجا به چند شرط اساسي آن اشاره مي‌كنيم.

   

    1. جهاد بايد في‌سبيل الله باشد

    شخص رزمنده بايد در راه خدا نبرد كند و انگيزه خدايي داشته باشد. راه خدا همان صراط مستقيم، نزديكترين فاصله نقطه آغاز حركت تكاملي تا ايصال به كمال ايده‌آل، راه پيامبران، صديقان، شهدا و شايستگان، راه رسول مكرم اسلام، راه ابراهيم بت‌شكن، راه امام متقين علي و راه حسين و راه ائمه دين(ع) مي‌باشد. چنانچه خداوند منان مي‌فرمايند: «و قاتلو في سبيل الله الذين يقاتلونكم».

    «در راه خدا به پيكاري خونين دست زنيد با آنهايي كه با شما به نبرد خونين دست زده‌اند...». بنابراين مقاتله بايد في‌ سبيل‌الله باشد تا مجاهد مستوجب رحمت الهي شود.

   

    2. هدف جهادگر حصول قرب الهي و رضايت خدا باشد

    ركن ديگر شهادت اين است كه پيكارجوي با ايمان در پرتو شناخت آگاهانه، از ابعاد آرمان خود، به فرمان يزدان، براساس قرآن، به دستور پيامبر(ص) و يا ائمه(ع) و يا رهبران ديني براي خدا بپا خيزد و بر دشمن خدا بشورد و در جلب خشنودي حضرتش بكوشد و بر ضد بدكار و ستمكار بخروشد و براي او از همه هستيش چشم بپوشد و از هر ايده‌اي و هرگونه ستايش و تحسيني جز حق و رضوان و قرب او بگذرد، چنانچه خاندان امام علي(ع) به افراد مسكين، تهيدست و يتيم بي‌سرپرست و اسير بيچاره چنين مي‌فرمودند: «همانا ما شما را تنها براي رضاي خدا اطعام مي‌كنيم و از شما درخواست پاداش و تشكري نداريم». و خداوند در قرآن اينگونه آموزش داده ‌است: «پس اگر با تو از در محاجه درآيند (و از تو برهان و حجت و دليل خواهند) پس بگوي خود و پيروانم خالصانه تسليم (فرمان و راه) خدا هستيم و نيز فرمودند: ما لا حد عنده من نعمه تجزي الا ابتغاء وجه ربه الا علي.

    «و نزد خدا براي هيچ كس هيچ‌گونه نعمتي نيست كه به وي پاداش داده شود، مگر آن كس كه در پي جلب رضاي پروردگار باشد، آن پروردگار برتر و بزرگوارتر». وجه به معناي رضايت يعني خشنودي آمده بنابراين لوجه الله يعني براي خشنودي خدا، بدين معني هيچ كاري نزد خدا پاداشي جاودانگي ندارد مگر آنكه در راه رضاي خدا و صرفاً الهي باشد.

   

    3. جهاد بايد براي اعلاء كلمه حق و ريشه‌كن نمودن باطل باشد

    يكي از ركن‌هاي مهم جهاد اسلامي و شهادت، اين است كه پيكارجو، در پرتو نور ايمان، آگاهانه، در نظام پيامبر و امامان معصوم، به منظور جلب خشنودي خداوند در راه او براي برتري مكتب حق و پيروي از مكتب الهي و تحقق بخشيدن به آرمان قرآن و برانداختن نظام‌هاي كفر و شرك و برچيدن سايه‌هاي باطل و ريشه‌كن نمودن بنيادهاي كفر و طغيان نبرد كند و هدفش استقرار حكومت اسلامي باشد. خداوند به صراحت هدف از انقلاب و قيام را اينگونه بيان فرموده‌اند: «اي افراد با ايمان با كفر پيشگان نبرد خونين نماييد كه در زمين فتنه و فسادي باقي نماند» (و مردم در زير شكنجه حاكميت شرك و بت‌پرستي و فريب و عذاب و گمراهي بسر نبرند) و آيين همه دين خدا گردد».

    امام علي(ع) نيز در اين زمينه مي‌‏فرمايند: اي اهل ايمان به راستي هر كس ببيند كه به جور و ستم رفتار مي‌شود و با انجام كارهاي ناروا دعوت مي‌گردد... آن كس كه به قيام تسليحاتي اقدام مي‌كند تا كلمه خدا برتر و پيروزتر شود و كلمه ظالمين پست و زبون و نابود شود (تنها) اوست كه به بزرگراه هدايت رسيده و بر راه حق قيام نموده و نور يقين شبستان دلش را روشن كرده است پس اگر كسي در نبردي كه به منظور تحقق آرمان الهي نباشد شركت جسته و كشته شود از ديدگاه مكتب ما به شهادت نرسيده است.

   

    4. جهاد بايد به اذن پيامبر يا امام معصوم و يا جانشين امام معصوم باشد

    پيكارجوي راه حق بايد به سرپرستي خداي متعال و در معيت پيامبر يا اوصياء معصومش و يا آنكه نظام مكتبش را رهبري مي‌كند با دشمنان خدا به نبرد بپردازد و در دايره رهبري و سرپرستي كه اسلام راستين، آن را به رسميت مي‌شناسد يعني پيشواي عالم عادلي كه به نيابت از پيامبر و امامان پاك، در دوران غيبت حضرت ولي‌عصر(عج) به گونه همان چهره‌هاي پاك و بزرگوار جامعه اسلامي را رهبري مي‌نمايند و نگهبان مرزهاي عقيدتي و ميهني جهان اسلام از دستبرد سوءنيت‌هاي دشمنان قرآن هستند به جهاد رهايي‌بخش دست يازد.

    چنانچه خداوند در قرآن كريم بر اين امر صحه گذاشته‌ است: «اما پيامبر و مردم با ايماني كه در معيت و همگام با او به مال و جانشان در راه خدا (با دشمنان حق) جهاد كردند همه خيرات و نيكي‌ها ويژه آنهاست و هم آنان رستگاران و پيروزمندان جهان هستند».

    به همين جهت امام باقر(ع) فرمودند: الجهاد واجب مع امام عادل. جهاد در معيت امام عادل واجب است.

    و امام حسين(ع) نيز فرمودند: آن جهاد كه سنت است جز در معيت امام انجام نخواهد گرفت. و امام سجاد(ع) نيز ضمن نيايشي اين گونه تقاضاي جهاد مي‌كند: واعني اللهم علي جهاد عدوك في سبيلك مع وليك. خدايا مرا به جهاد با دشمنانت در راهت با سرپرست دينت ياري فرما.

    البته در آيات و روايات فوق سخن از جهاد ابتدايي است وگرنه جهاد دفاعي نياز به اذن رهبر و امام ندارد و هر كس در دفاع از ناموس، مال و شرف انساني خود به قتل رسد شهيد است. ولي در جهاد ابتدايي شرط قبولي جهاد و شهادت همراهي يا اذن رهبر ديني مي‌باشد.

   

    5. جهاد و شهادت يك انتخاب آگاهانه است

    از اركان ديگر جهاد و شهادت گزينش آگاهانه است و آن عبارت از اين است كه تلاشگر راه حق، راه رسيدن به مرگ سرخ شهادت را با شناخت برگزيده باشد. چنانچه خداوند اين ويژگي را براي پيروان خود متذكر شده است.

    قل هذه سبيلي ادعوا الي الله علي بصيره انا و من اتبعني... «خداوند بزرگ به پيامبر اكرم اسلام مي‌فرمايد: اي رسول ما، امت را بگو راه ما و پيروان ما همين است كه (خلق را) به سوي خدا با بينش و بصيرت فرا بخوانم».

    امام متقيان علي(ع) در اين زمينه مي‌فرمايد: به حقيقت دروازه پيكار بين شما (پيروان حق و شيعيان من)، و اهل قبله (كه به ظاهر مسلمان هستند اما شناخت اسلامي ندارند) گشوده شده است و كسي بر داشتن اين بيرق را به عهده نمي‌گيرد مگر آنكه اهل بصيرت و پايداري و مقاومت و دانش و آگاهي باشد، آن گونه دانشي كه به آنچه حق و درست است رهنمودن گرديده و موارد حق را از غير آن تميز دهد.

    حال كه شرايط قبولي جهاد و شهادت مشخص شد به موضوع ديگر يعني اقسام شهادت مي‌پردازيم.

 نویسنده: امیر حسین گودرزی